دانستنی های نوزادانسلامتورزش و سلامت

برای جلوگیری از یبوست کودک چه راهکارهایی وجود دارد؟

گاهی اوقات، مدفوع کردن می‌تواند سخت‌ترین بخش زندگی برخی از کودکان باشد. برای جلوگیری از یبوست کودک راه‌هایی وجود دارد که در ادامه به آن خواهیم پرداخت.

گاهی اوقات، مدفوع کردن می‌تواند سخت‌ترین بخش زندگی برخی از کودکان باشد. برای جلوگیری از یبوست کودک راه‌هایی وجود دارد که در ادامه به آن خواهیم پرداخت.

پسر کوچکترم، رایان، از زمان تولد، حرکات روده او بر خلاف برادر بزرگترش، جیک، شبیه به گلوله‌های سفت کوچکی بود. قبل از ۳ ساله شدن رایان، ما می‌خواستیم به او آموزش رفتن به توالت بدهیم، اما دیدیم که شرایط بسیار بدتر شد. هر شب، از درد شکم فریاد می‌زد و گاهی دچار مدفوع‌های آبکی، به صورت جزئی می‌شد.

در گذشته، از اینکه نمی‌دانستم چه اتفاقی افتاده است احساس بدی داشتم. از طرفی، من دکتر هستم. من و همسرم بالاخره متوجه شدیم که کودک بیچاره آنقدر یبوست دارد که تنها اندکی از مایع مدوفوع (مدفوع آبکی) از میان مدفوع فشرده در روده‌اش عبور کرده و به بیرون نشت می‌کند، به این شرایط انکوپرزیس می‌گویند. از طرف دیگر به دلیل درد معده، کودک اشتهای طبیعی‌اش را ازدست داد و وزنش کاهش پیدا کرد.

یک شب، یک تبلیغ در تلویزیون درمورد متاموسیل (نام تجاری فرآورده‌ای از لعاب هیدروفیلیک تخم گیاه اسفرزه که برای بر طرف کردن یبوست بکار می‌رود) دیدم که قدرت آن را نشان می‌داد.

همه‌ی ما نیازمند به یک کمک جدی بودیم و کودک گرفتار یک چرخه‌ی نادرستی شده بود: او آنقدر یبوست داشت که هر دفع مدفوعی برای او دردناک بود. اشعه ایکس از شکم کودک، میزان مشکل را به ما نشان داد و کل روده‌ی بزرگ او پر از مدفوع بود. خوشبختانه، زمانی که متوجه شدیم که کودک چگونه به این مرحله رسیده، در نهایت توانستیم به او کمک کنیم تا بهتر شود.

علت‌های یبوست کودک

به طور طبیعی، کودکان چهار بار در روز مدفوع می‌کنند و کودک نوپا روزانه دو بار این عمل را انجام می‌دهد، هر چند که برخی از کودکان سالم هر چند روز، تنها یک بار می‌کنند. به صورت کلی، مدفوع‌هایی که سخت، دردناک یا بسیار بزرگ باشند (بعضی از کودکان نوپا مرتباً درگیر توالت می‌شوند) نشان دهنده‌ی یبوست کودک هستند.

برخی از والدین از اینکه درمورد عادت‌های روده‌ای کودک‌شان صحبت کنند، خجالت می‌کشند و آن را زشت می‌دانند. بررسی‌ها نشان داده است که از هر سه کودک، یک نفر از آنان دچار یبوست می‌شود که به طور خود به خودی برطرف می‌گردد، اما حدود یک نفر از ۲۰ کودک به مدت چند هفته یا بیشتر، یبوست مزمن می‌گیرد. برخی اوقات، کودک بخاطر شرایط غیرمعمولی مانند: نقص نخاع، بیماری سلیاک (نوعی اختلال خود ایمنی است که از خوردن گلوتن و پروتئین‌های مشابه ایجاد می‌شود)، مسمومیت ناشی از سرب یا مشکل تیروئیدی، دچار یبوست می‌شود.

اما بیشتر کودکان مانند رایان هستند: در اوایل کودکی، گرفتار مشکلات حرکات روده‌ای می‌شوند. عامل آن همیشه واضح نیست. در سال ۱۹۹۸، مطالعه‌ای در مجله پزشکی نیو انگلستان گزارش داد که، مشخص نشده است که آلرژی به شیر گاو موجب یبوست ۷۰ درصد از کودکان می‌شود. بر روی شیر فرمول‌هایی وجود دارد که با امتناع از آنان، می‌توان به این کودکان کمک کرد. البته هیچ مدرکی در این مورد نیست که آهن موجود در فرمول‌های شیری کودکان باعث یبوست می‌شود و یک تصور غلط رایجی است. در حقیقت، آکادمی پزشک اطفال آمریکا نسبت به استفاده از فرمول‌های کم آهن، منصرف می‌شود.

دلایل غیرمعمول دیگری نیز وجود دارد:

ژورنال Pediatrics یک بار گزارش کرد، پسری ۳ ساله پس از دیدن یک تبلیغ تجاری تلویزیونی، به طرز وحشتناکی دچار یبوست شد، که در آن کاسه‌ی توالت به یک هیولا و صندلی توالت، به دهانی با صداهای قرچ قرچ دار تبدیل شده بود. سپس، ترسی فلج کننده در آن کودک نوپا گسترش پیدا کرد که مثلا توالت فرنگی می‌خواهد او را بگیرد و به همین دلیل مدفوع کودک تا چند روز متوقف شد.

گاهی اوقات، عامل یبوست می‌تواند بخاطر استرس‌های دیگری در کودک باشد، مانند: تولد خواهر و برادر یا درگیری والدین.

سایر دلایل:

برخی از کارشناسان مشکلات گوارشی کودک را مقصر می‌دانند، از جمله ناکافی بودن:

  • فیبرهای موجود در رژیم غذایی
  • ورزش
  • مصرف آب

اما جالب است که بدانید تغییر دادن رژیم غذایی کودک برای درمان یبوست، آن نقشی که فکر می‌کنید ممکن است داشته باشد را ندارد. دکتر شانکار، دکترای پزشکی، متخصص گوارش کودک در دانشکده پزشکی Yale ، می‌گوید: غذاهایی که سرشار از فیبر هستند، مانند: آلو یا کشمش (مویز)، مطمئناً می‌توانند به کودکی که دچار مشکل موقتی و زودگذر است، کمک کند اما برای کودک‌هایی که شرایط جدی و مزمنی دارند، مفید بودن آنان را نشان نداده است.

زمانی که مدفوع کردن بسیار دردناک می‌شود، بسیاری از کودک‌ها هنگام احساس نیاز به دفع مدفوع، نوعی رقص یا حرکت پیوستی انجام می‌دهند. (این پدیده اغلب از زمانی شروع می‌شود که به آنان آموزش استفاده از توالت‌ها داده می‌شود)

برخی والدین فرض می‌کنند که کودک شان زور می‌زنند که مدفوع خارج شود، زیرا کودک به حالت نوسانی عقب و جلو می‌رود و پایش را روی پای دیگر می‌اندازد و یک حالت غیر عادی به خود می‌گیرد. با این حال، کودک‌ها این کار را به دلایل دیگری انجام می‌دهند: با فشار بر روی عضلات بسته شده‌ی اسفنکتر، برای متوقف کردن مدفوع شان این عمل را انجام می‌دهند.

با گذشت زمان، روده‌ی بزرگ ورم بیشتری می‌کند و نمی‌تواند به سایز طبیعی‌اش برگردد. وقتی که از این طریق ضعیف شود، کولون نمی‌تواند مدفوع را به سمت پایین حرکت بدهد. به همین دلیل با تنبیه کردن یک کودک یبوست دار یا وادار کردن او برای رفتن به دستشویی، فایده‌ای نخواهد شد و عملی نیست.

فراموش نکنید که:

قبل از اینکه آموزش دستشویی کودکان را شروع کنید، ابتدا باید در تخلیه‌ی روده‌ی بزرگ (که یک فرایند دو مرحله‌ای است) به او کمک کنید. البته به یاد داشته باشید که این برنامه برای کودکانی طراحی شده که یبوست شان هفته‌ها طول می‌کشد و برای افرادی که فقط چند روز با مشکل روبه‌رو هستند، نیست.

درمان با پاکسازی، آغاز می‌شود که این فرآیند می‌تواند چندین هفته طول بکشد و هدف این است که کودک به تدریج از شر چنین وضعیتی خلاص شود. بسیاری از کودکان نو پا که دچار یبوست مزمنی هستند به بیش از دو ماه، برای رسیدن به نتیجه، زمان نیاز دارند. مطالعات پزشکی، بهترین روش برای حل این مشکل را مشخص نکرده است، بنابراین والدین گزینه‌های مختلفی برای کودک خود ندارند. از طرف دیگر، اقدامات نیمه کاره نیز مؤثر نمی‌باشد.

در سال ۲۰۰۴، محققان دانشگاه ویرجینیا متوجه شدند: افزودن فیبر، آب، استفاده از ملین‌ها (ضد یبوست) برای چند روز و یا انتظار کشیدن، هیچ کمکی به یبوست کودک نمی‌کند. همچنین، این مطالعه مشخص کرد که بسیاری از کارشناسان اطفال، پاکسازیی که نسبتا طولانیست را توصیه نمی‌کنند و موجب به تاخیر افتادن بهبودی کودک می‌شود.

اقدامات لازم برای درمان کودک:

پزشک متخصص اطفال پسرم (رایان) یک رژیم غذایی معمولی را تجویز کرد. دو بار در روز، به رایان یک مربع از شکلات Ex-Lax می‌دادیم (مصرف آن برای بچه‌های زیر ۶ سال با مشورت با پزشک انجام شود) و میرالاکس (Miralax)، پودر بی‌مزه‌ی ضدیبوست، را در نوشیدنی صبح‌اش حل کردیم.

برای اولین هفته، هر روز یک تنقیه (مایعی که برای درمان یا تخلیۀ راست‌روده به مقعد وارد می‌شود) را وارد زیرش می‌کردیم و رایان متوجه شد که بعد از هر تنقیه، ورم شکمش بهتر می‌شود. در طی آن هفته، کودک مدفوع را به صورت گلوله‌هایی دفع می‌کزد، اما پس از آن شرایط بهتر شد. هدف از برنامه این بود که، حداقل در روز یک بار مدفوع نرم داشته باشد که ما بعد از سه هفته به چنین نتیجه‌ای رسیدیم.

در موارد نادر، این ضدیبوست‌ها به اندازه‌ی کافی کمکی به کودک نمی‌کنند و ممکن است کودک به معاینه آندوسکوپی نیاز داشته باشد. (با یک اسکوپ نرم از طریق رکتوم وارد کولون می‌کند و پزشک مدفوع را جدا می‌کند و به بیرون می‌کشد) این روش معمولاً توسط متخصص گوارش کودک انجام می‌گیرد.

دست به کار شوید

روده‌ی بزرگ کودک می‌تواند با درمان، به اندازه و شکل طبیعی خود برگردد، هر چند که ادامه‌ی این درمان برای بهبودی کودک، بسیار مهم است. به طور کلی، متخصصان کودک بعد از پاکسازی روده، حداقل به مدت سه ماه استفاده از داروهای مداوم را توصیه می‌کنند، مانند: دوز کم یک ضد یبوست به صورت روزانه.

تحقیقات نشان داده است که بسیاری از کودکان، نیاز به درمان طولانی‌تری دارند.

بعد از اینکه مشکل رایان را تحت کنترل خود گرفتیم (پس از حدود سه ماه)، سلامتی‌اش را به دست آورد و الان متوجه شدم او حتما درد مدوامی داشته است و در حال حاضر وزنش را به دست آورده، خوب می‌خورد، اوقات تلخی کمتری می‌کند و با برادرش رفتار بهتری دارد.
و پس از حدود شش ماه درمان، در سن سه و نیم سالگی، سرانجام به طور کامل آموزش توالت را دریافت کرد.

اکنون رایان ۵ ساله است و ما در حال استفاده از میرالاکس هستیم، زیرا ملین کننده است و عوارض جانبی ندارد. از طرف دیگر، سعی کردیم که او را به سمت میوه‌ها، سبزیجات و مایعات بیشتری تشویق کنیم، اما می‌دانیم که این ملین (ضدیبوست) است که کمک بیشتری به کودک می‌کند. در سال‌های بعد ما دوز آن را کمتر می‌کنیم تا ببینیم چه تاثیراتی خواهد گذاشت.

درمان یبوست:

با چهار روش درمانی برای کودک خود آشنا شوید که شاید لازم باشد بیش از یک مورد را امتحان کنید.

میرالاکس:

  • یک ملین بدون نسخه است که روده را هیدراته کرده و موجب حرکات نرم‌تر روده می‌شود.
  • عطر و طعمی ندارد، در هر نوشیدنی‌ای حل می‌شود، موجب نفخ نمی‌شود و در طولانی مدت بسیار مؤثر است.
  • طرز استفاده‌ی آن: تنها در صورتی که در یک فنجان پر از مایعات مصرف شود، عمل می‌کند و قبل از هر بار استفاده باید مخلوط شود.

شیر منیزیم:

  • مانند میرالاکس است، یک ملین کننده‌ی بدون نسخه می‌باشد، باعث افزایش آب در روده می‌شود و حرکات نرمتر روده‌ای را تحریک می‌کند.
  • قبل از مصرف مخلوط کنید و فقط به مقدار کمی نیاز دارید و به طور کلی در طولانی مدت بسیار مؤثر است.
  • بسیاری از کودکان طعم آن را دوست ندارند و ممکن است در افرادی که مشکلات کلیوی دارند، برایشان خطرناک باشد.

لاکتولوز:

  • یک قند غیر قابل هضم است که موجب می‌شود آب به داخل روده کشیده شود.
  • مزایا: کودکان نیاز دارند که با نوشیدن یک مقدار کم، بر روی آنان تاثیر داشته باشد و ممکن است رشد باکتری‌های خوب را در روده افزایش دهد.
  • برای برخی از بچه‌ها ممکن است طعم آن خیلی شیرین به نظر برسد و باعث ایجاد درد گاز معده می‌شود و فقط با نسخه در دسترس است.

انما (تنقیه):

  • یک محلول نمکی بدون نسخه است که مستقیماً وارد روده کودک می‌شود و موجب ایجاد حرکات روده‌ای می‌گردد.
  • به سرعت کار کرده و می‌تواند مدفوع‌های سفت و سخت را که مانع حرکات روده‌ای می‌شوند، بشکند.
  • جوانب منفی آن: برای کودکان تا حدودی ناخوشایند است، برای درمان طولانی مدت مناسب نیست و کل روده را تمیز نمی‌کند.
همچنین بخوانید:  علت و علائم لکه بینی در بارداری چیست؟
برروی تصویر کلیک کنید تا اپلیکیشن برای شما دانلود شود

علی اکبر

سیراف بعنوان مجله خبری و تفریحی فارسی زبانان از سال 96 فعالیت خود را آغاز کرده است، تمام تلاشم انتشار محتوای سالم و منحصر بفرد مورد نیاز کاربران ایرانی با رعایت قوانین جمهوری اسلامی ایران می باشد،

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا
بستن