چهل حدیث از امام باقر (علیه السلام)

۱. إنَّ حَدِیثَنا یُحْیِی القُلُوبَ
به راستی که حدیث ما دل ها را زنده می کند.

چهل حدیث از امام باقر (علیه السلام)

بحارالأنوار، ج ۲، ص ۱۴۴

۲. لا یکونُ اَلعَبدُ عالِماً حَتّی لا یکونَ حاسِداً لِمَن فَوقَهُ و لا مُحَقِّراً لِمَن دُونَهُ
هیچ بنده ای عالم نباشد تا اینکه به بالا دست خود حسد نبرد و زیر دست خود را خوار نشمارد.

تحف العقول ص۲۹۳

۳. لا یُسَلِّم أَحَدٌ مِنَ الذُّنُوبِ حَتَّی یخزَن لِسانَه
هیچ کس از گناهان سالم نمی ماند ، مگر اینکه زبانش را نگه دارد.

 بحارالانوار،ج۷۵،ص۱۷۸

۴. لا تَنالُ وِلایَتُنا إلاّ بِالْعَمَلِ وَ الْوَرَعِ
ولایت و شفاعت ما شامل نمی شود مگر افرادی را که دارای عمل ـ صالح ـ و نیز پرهیز از گناه داشته باشند.

 وسائل الشّیعه، ج ۱۱، ص ۱۹۶

۵. خُذُوا الکَلِمَهَ الطَّیِّبَه مِمَّن قَالَها و إِن لَم یَعمَل بِها
سخن نیک را از هر کسی ، هر چند به آن عمل نکند ، فرا گیرید.

بحارالانوار، ج ۷۵ ، ص ۱۷۰

۶. مَن حَسُنَت نِیَّته، زِیدَ فِی رِزقِه
هر که خوش نیت باشد ، روزی اش افزایش می یابد.

بحارالانوار، ج ۷۵ ، ص ۱۷۵

۷. مَن حَسُنَ بِرُّه بِأَهلِه، ِزیدَ فِی عُمرِه
 هر کس با خانواده اش خوش رفتار باشد ، بر عمرش افزوده می گردد.

بحارالانوار، ج ۷۵ ، ص ۱۷۵

۸. قُولُوا لِلنَّاسِ أَحسَن مَا تُحِبُّون أَن یُقَال لَکُم
 بهترین چیزی را که دوست دارید درباره شما بگویند ، درباره مردم بگویید.

بحارالانوار، ج ۶۵ ، ص ۱۵۲

۹. إنَّ الْمُؤْمِنَ أخُ الْمُؤمِنِ لا یَشْتِمُهُ، وَ لا یُحَرِّمُهُ، وَ لا یُسییءُ بِهِ الظَّنَّ
مؤمن برادر مؤمن است، باید او را دشنام ندهد، سرزنش و بدگوئی نکند، و او را از خوبیها محروم نگرداند، و به او بدگمان نباشد.

تحف العقول، ص ۲۲۱

۱۰. الْحِکْمَهُ ضالَّهُ الْمُؤْمِنِ، فَحَیْثُ ماوَجَدَ أحَدُکُمْ ضالَّتَهُ فَلْیَأخُذْها
دانش وحکمت، گمشده ـ ارزشمندی برای ـ مؤمن است، که هر کجا و نزد هرکس یافت شود باید آن را دریافت نماید.

تنبیه الخواطر، ص ۴۶۸

۱۱. إنّا نَأمُرُ صِبْیانَنا بِالصَّلاهِ إذا کانُوا بَنی خَمْسِ سِنین، فَمُرُوا صِبْیانَکُمْ إذا کانوا بَنی سَبْعِ سِنین
ما ـ اهل بیت عصمت و طهارت ـ کودکان خود را از دوران پنج سالگی به انجام نماز دستور می دهیم، ولی شما ـ دوستان و پیروان ما ـ فرزندان خود را از سنین هفت سالگی وادار به نماز نمائید.

 وسائل الشّیعه، ج ۴، ص ۳۱، ح ۴۴۳۴

۱۲. أنْ قَضی مُسْلِماً حاجَتَهُ، قالَ اللهُ عَزَّ وَ جَلَّ: ثَوابُکَ عَلَی وَلا اَرْضی لَکَ ثَواباً دُونَ الْجَنَّهِ
هرکس حاجتی را برای مسلمانی برآورده کند و گره از مشکلش بگشاید، خداوند متعال به او خطاب کند: ثواب و پاداش تو بر عهده من خواهد بود و غیر از بهشت چیز دیگری لایق تو نخواهد بود.

۱۳. لا یَکُونُ الْعَبْدُ عابِداً لِلّهِ حَقَّ عِبادَتِهِ حَتّی یَنْقَطِعَ عَنِ الْخَلْقِ کُلِّهِمْ، فَحینَئِذ یَقُولُ: هذا خالِصٌ لی، فَیَقْبَلُهُ بِکَرَمِهِ
بنده ای به حقیقت عبادت در برابر خداوند آن گونه که حق عبادت اوست، نمی رسد مگر آن که از همه قطع امید کند- و تنها امیدش خدای یکتا باشد- در یک چنین حالتی خداوند گوید: این عمل خالصانه برای من است و آن را مورد قبول و عنایت خود قرار می دهد.

بحارالأنوار، ج ۷۰، ص ۱۱۱، ح ۱۴

۱۴. مَنْ طَلَبَ الدُّنْیا اسْتِعْفافاً عَنِ النّاسِ، وَ سَعْیاً عَلی أهْلِهِ، وَ تَعَطُّفاً عَلی جارِهِ، لَقَی اللهَ عَزَّ وَجَلَّ یَوْمَ الْقِیامَهِ وَ وَجْهُهُ مِثْلُ الْقَمَرِ لَیْلَهَ الْبَدْرِ
هرکس دنیا را به جهت یکی از این سه حالت طلب کند روز قیامت در حالتی محشور می گردد و به ملاقات خداوند متعال نایل می شود که صورتش همچون ماه شب چهارده، نورانی است:

بی نیازی از مردم، آسایش و رفاه خانواده و عائله اش، کمک و رسیدگی به همسایه اش.

 وسائل الشّیعه، ج ۱۷، ص ۲۱، ح ۵

۱۵. مَنْ دَعَا اللهَ بِنا أفْلَحَ، وَ مَنْ دَعاهُ بِغَیْرِنا هَلَکَ وَ اسْتَهْلَکَ
هر که خداوند را به وسیله ما بخواند و ما را واسطه قرار دهد رستگار و موفّق خواهد شد. وکسی که غیر از ما اهل بیت ـ عصمت و طهارت ـ را وسیله گرداند ناامید و هلاک خواهد گشت.

 أمالی شیخ طوسی، ج ۱، ص ۱۷۵

۱۶. قُولُوا لِلنّاسِ‌ أحسَنَ ما تُحِبُّونَ أن یقالَ لَکم
به مردم بگویید بهتر از آن چیزی که می خواهید به شما بگویند.

محاضرات ج ۱ ص ۲۵۱

۱۷. لا فَضیلَهَ کالجِهادِ، ولاجِهادَ کمُجاهَدَهِ اَلهَوی
فضیلتی چون جهاد نیست، و جهادی چون مبارزه با هوای نفس نیست

۱۸. الکَمال کُلُ الکَمال التَّفَقهُ فِی الدِّینِ وَ الصَبرُ عَلی النائِبَه وَ تَقدِیرُ المَعیشَهِ 
نهایت کمال ، فهم در دین و صبر بر مصیبت ، و اندازه گیری در خرج زندگانی است.

اصول کافی، ج ۱ ، ص ۳۹

۱۹. مَن عَمِلَ بما یَعلَم عَلَّمَهُ الله ما لَم یَعلَم
هر کس به آنچه که می داند ، عمل کند ، خداوند آنچه را که نمی داند ، به او خواهد آموخت.

 بحارالانوار : ج ۷۸ ، ص ۱۸۹

۲۰. اِتَّقُوا المُحَقَّراتِ مِن‏الذُّنوبِ 
از گناهانى که به نظرتان کوچک مى‏آید بپرهیزید.

میزان الحکمه، ح ۶۸۰۸

۲۱. مَن کَانَ ظاهِرُه أَرجَح مِن بَاطِنِه، خَفَّ مِیزانه
هر کس ظاهرش از باطنش بهتر باشد ، ترازوی اعمالش سبک می شود.

 بحارالانوار، ج ۴ ، ص ۴۰۴

۲۲. فإِنَّ الیَوم غَنِیمَه و غَداً لا تَدرِی لِمَن هُو
امروز ، غنیمت است ، در حالی که نمی دانی فردا ، از آن کیست.

بحارالانوار، ج ۷۵ ، ص ۱۷۹

۲۳. یُحفَظ الأَطفال بِصَلاحِ آبائِهِم
فرزندان ، به واسطه صالح بودن پدرانشان ( از انحراف ) محفوظ می مانند.

 بحارالانوار، ج ۶۸ ، ص ۲۳۶

۲۴. الإِیمانُ حُبٌّ و بُغضٌ
ایمان، دوستی ( با دوستان خدا ) و دشمنی ( با دشمنان خدا ) است.

تحف العقول، ص ۳۰۴

۲۵. إِنَّ اللهَ یُحِبُّ إِفشاءَ السَّلام
خداوند ، آشکار کردن سلام را دوست دارد.

 تحف العقول ، ص ۳۱۱

۲۶. إِنَّ الحَسد لَیَاکُل الإِیمَان کَما تَاکُل النَّار الحَطَب
حسد ایمان را می خورد ، چنانکه آتش هیزم را می خورد.

کافی ، ج ۲ ، ص ۳۰۶

۲۷. رَحِمَ اللهُ عَبداً أَحیا العِلم
خدا رحمت کند بنده ای را که علم را زنده کند.

کافی ، ج ۱ ، ص ۴۱

چهل حدیث از امام باقر (علیه السلام)

۲۸. تَزَین للَّهِ‏ِ بِالصِّدقِ فِی الاعمالِ
با راست کردارى، خود را براى خدا بیاراى.

۲۹. إنَّ أعْمالَ الْعِبادِ تُعْرَضُ عَلی نَبیِّکُمْ کُلَّ عَشیَّهِ خَمیس، فَلْیَسْتَحِ أحَدُکُمْ أنْ یُعْرِضَ عَلی نَبیِّهِ الْعَمَلَ الْقَبیح
همانا تمام کارها و حرکات بندگان در هر شب جمعه بر پیغمبر اسلام عرضه می گردد، پس حیاء کنید از این که عمل زشت شما را نزد پیغمبرتان ارائه دهند.

وسائل الشّیعه، ج ۱۱، ص ۳۹۱ 

۳۰. اِستَشِر فی أمرِک الَّذینَ یخشَونَ اللَّهَ
در کار خود، [فقط] با کسانى مشورت کن که از خدا می ‏ترسند.

تحف العقول، ص ۲۹۳

۳۱. الصَّبرُ صَبرانِ: صَبرٌ عَلی البَلاءِ حَسَنٌ جَمیلٌ وَ أفضَلُ الصَّبرَین الوَرَعُ عَن المَحارم
صبر بر دو گونه است: صبر بر بلا که نیکو و زیباست و برترین این دو قسم پرهیز نمودن از حرام های الهی است.

جهاد با نفس ،ح ۱۶۳

۳۲. من تَرک الجَماعَه رغبَهً عَنها و عَن جَماعَهِ المُسلمِین مِن غیر عِلَّهٍ فَلا صَلاه لَه
کسی که از روی بی میلی ،بدون عذر و علت نمازجماعت را که اجتماع مسلمانان است ترک کند، نمازی برای او نیست.

امالی شیخ صدوق،ص۲۹۰

۳۳. بُنِی الاِسلام علی الخَمس الصَلوه و الزَکوه و الصَوم و الحَج و الوِلایَه‏و لَم یناد بشى‏ء ما نُودى بِالوِلایه یوم الغَدیر
اسلام بر پنج پایه استوار شده است: نماز، زکات، روزه، حج و ولایت و به هیچ چیز به اندازه آنچه در روز غدیر به ولایت تاکید شده، ندا نشده است.

کافى ۲، ۲۱، ح ۸

۳۴. تَبَسُّمُ الرَّجُلِ فی وَجهِ أخیهِ المُؤمِنِ حَسَنَهٌ
لبخند آدمى به روى برادر دینی ‏اش حسنه است.

مشکاه الأنوار ، ص ۳۱۶

۳۵. ما شیعَتُنا إلّا مَنِ اتَّقَى اللّهَ و أطاعَهُ
شیعه ما تنها کسى است که تقوا پیشه و مطیع خداوند باشد.

تحف العقول، ص ۲۹۵

چهل حدیث از امام باقر (علیه السلام)

۳۶. اَلحَیاءُ والإیمانُ مَقرونانِ فی قَرَنٍ فَإذا ذَهَبَ أحدُهُما تَبِعَهُ صاحِبُهُ
حیا و ایمان به یک ریسمان پیوسته‏اند . چون یکى برود، دیگرى نیز ازپىِ آن برود.

الکافى، ج ۲، ص ۱۰۶

۳۷. اِنَّ اللّه‏َ عَزَّوَجَلَّ یَقى بِالتَّقوى عَنِ العَبدِ ما عَزُبَ عَنهُ عَقلُهُ وَ یُجَلّى بِالتَّقوى عَنهُ عَماهُ وَ جَهلَهُ
خداوند عزوجل به وسیله تقوا، انسان را از آنچه عقلش به آن نمى‏رسد، حفظ مى‏کند و کوردلى و نادانى را از او دور مى‏نماید.

کافى، ج ۸، ص ۵۲، ح ۱۶

۳۸. مَن تَوَکَّلَ عَلَى اللّه‏ِ لایُغلَبُ وَمَنِ اعتَصَمَ بِاللّه‏ِ لایُهزَمُ
هر کس به خدا توکل کند، مغلوب نشود و هر کس به خدا توسل جوید، شکست نخورد.

جامع الأخبار ص‏۳۲۲

۳۹. ما مِن شَیءٍ أحَبَّ إلَى اللّهِ عَزَّوجلَّ مِن عَمَلٍ یداوَمُ عَلَیهِ ، وإن قَلَّ
هیچ چیز نزد خداوند عزّوجلّ محبوبتر ازعملى نیست که بر آن مداومت شود ؛ هر چند اندک باشد.

الکافی : ج ۲ ، ص ۸۲ ، ح ۳

۴۰. عَالِمٌ ینتَفع بِعِلمِه أَفضَل مِن سَبعین ألف عَابد
دانشمندی که از علمش سود برند، از هفتاد هزار عابد بهتر است .

بحارالانوار،ج۷۵ ،ص۱۷۳