نامه (۱۰) نهج البلاغه/ نامه به «معاویه»

و من کتاب له ( علیه السلام ) إلیه أیضا :

وَ کَیْفَ أَنْتَ صَانِعٌ إِذَا تَکَشَّفَتْ عَنْکَ جَلَابِیبُ مَا أَنْتَ فِیهِ مِنْ دُنْیَا قَدْ تَبَهَّجَتْ بِزِینَتِهَا وَ خَدَعَتْ بِلَذَّتِهَا دَعَتْکَ فَأَجَبْتَهَا وَ قَادَتْکَ فَاتَّبَعْتَهَا وَ أَمَرَتْکَ فَأَطَعْتَهَا وَ إِنَّهُ یُوشِکُ أَنْ یَقِفَکَ وَاقِفٌ عَلَى مَا لَا یُنْجِیکَ مِنْهُ مِجَنٌّ فَاقْعَسْ عَنْ هَذَا الْأَمْرِ وَ خُذْ أُهْبَهَ الْحِسَابِ وَ شَمِّرْ لِمَا قَدْ نَزَلَ بِکَ وَ لَا تُمَکِّنِ الْغُوَاهَ مِنْ سَمْعِکَ وَ إِلَّا تَفْعَلْ أُعْلِمْکَ مَا أَغْفَلْتَ مِنْ نَفْسِکَ فَإِنَّکَ مُتْرَفٌ قَدْ أَخَذَ الشَّیْطَانُ مِنْکَ مَأْخَذَهُ وَ بَلَغَ فِیکَ أَمَلَهُ وَ جَرَى مِنْکَ مَجْرَى الرُّوحِ وَ الدَّمِ وَ مَتَى کُنْتُمْ یَا مُعَاوِیَهُ سَاسَهَ الرَّعِیَّهِ وَ وُلَاهَ أَمْرِ الْأُمَّهِ بِغَیْرِ قَدَمٍ سَابِقٍ وَ لَا شَرَفٍ بَاسِقٍ وَ نَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْ لُزُومِ سَوَابِقِ الشَّقَاءِ وَ أُحَذِّرُکَ أَنْ تَکُونَ مُتَمَادِیاً فِی غِرَّهِ الْأُمْنِیِّهِ مُخْتَلِفَ الْعَلَانِیَهِ وَ السَّرِیرَهِ وَ قَدْ دَعَوْتَ إِلَى الْحَرْبِ فَدَعِ النَّاسَ جَانِباً وَ اخْرُجْ إِلَیَّ وَ أَعْفِ الْفَرِیقَیْنِ مِنَ الْقِتَالِ لِتَعْلَمَ أَیُّنَا الْمَرِینُ عَلَى قَلْبِهِ وَ الْمُغَطَّى عَلَى بَصَرِهِ فَأَنَا أَبُو حَسَنٍ قَاتِلُ جَدِّکَ وَ أَخِیکَ وَ خَالِکَ شَدْخاً یَوْمَ بَدْرٍ وَ ذَلِکَ السَّیْفُ مَعِی وَ بِذَلِکَ الْقَلْبِ أَلْقَى عَدُوِّی مَا اسْتَبْدَلْتُ دِیناً وَ لَا اسْتَحْدَثْتُ نَبِیّاً وَ إِنِّی لَعَلَى الْمِنْهَاجِ الَّذِی تَرَکْتُمُوهُ طَائِعِینَ وَ دَخَلْتُمْ فِیهِ مُکْرَهِینَ وَ زَعَمْتَ أَنَّکَ جِئْتَ ثَائِراً بِدَمِ عُثْمَانَ وَ لَقَدْ عَلِمْتَ حَیْثُ وَقَعَ دَمُ عُثْمَانَ فَاطْلُبْهُ مِنْ هُنَاکَ إِنْ کُنْتَ طَالِباً فَکَأَنِّی قَدْ رَأَیْتُکَ تَضِجُّ مِنَ الْحَرْبِ إِذَا عَضَّتْکَ ضَجِیجَ الْجِمَالِ بِالْأَثْقَالِ وَ کَأَنِّی بِجَمَاعَتِکَ تَدْعُونِی جَزَعاً مِنَ الضَّرْبِ الْمُتَتَابِعِ وَ الْقَضَاءِ الْوَاقِعِ وَ مَصَارِعَ بَعْدَ مَصَارِعَ إِلَى کِتَابِ اللَّهِ وَ هِیَ کَافِرَهٌ جَاحِدَهٌ أَوْ مُبَایِعَهٌ حَائِدَهٌ .

بدو نیز چه خواهى کرد، اگر این جامه هاى رنگین که پوشیده به کنار شود- و آنچه درون توست آشکار-؟ از دنیایى که خود را زیبا نمایانده و با خوشیهایش فریبانده، تو را خواند و پاسخش دادى، و کشاند و در پى او افتادى، و فرمان داد و گردن نهادى، و همانا به زودى بازدارنده اى تو را بایستاند، چنانکه هیچ سپریت از او نرهاند. پس از این کار دست بازدار و برگ- روز- حساب فراهم آر، و آماده باش چیزى را که به سر وقت تو آید، و مشنو از گمراهان آن را که نشاید، و گر نکنى تو را بیاگاهانم و از غفلتى که در آن به سر مى برى واقفت گردانم. همانا تو ناز پرورده اى هستى که شیطانت در بند خود کشیده، و به آرزوى خویش رسیده و چون جان و خون در تو دمیده. معاویه! از کى شما زمامداران رعیت و فرماندهان امت بوده اید؟ نه پیشینه اى در دین دارید و نه شرفى مهین از زمان پیشین، و پناه به خدا از گرفتارى به شقاوت دیرین. تو را مى ترسانم از اینکه سرسختانه در فریب آرزوها درون باشى و در آشکارا و نهان دوگون. خواهان جنگى؟ پس مردم را به یکسو بگذار و خود رو به من آر! و دو سپاه را از کشتار بزرگ معاف دار! تا بدانى پرده تاریک بر دل کدام یک از ما کشیده است و دیده چه کس پوشیده. من ابوالحسنم! کشنده جد و دایى و برادر تو که روز بدر بر آنان دست یافتم و سر آنان را شکافتم. آن شمشیر را همراه دارم و با همان دل از دشمنم دمار برآرم. دین خود را ترک نگفته ام و پیامبرى تازه را نپذیرفته. من همان راهى را مى روم که شما به اختیارش وانهادید، و در آن به ناخشنودى پا نهادید.
پندارى خون عثمان را مى خواهى! تو میدانى عثمان را چه کسانى کشتند. خواهان خون اویى، از آنان بخواه! مى بینم که چون جنگ دندان به تو فرو برد به فریاد آیى – و- چون شتران که از سنگینى بار بنالند ناله نمایى، و مى بینم لشکریانت با ناشکیبایى از ضربتهاى دمادم و بلاهاى سخت و بر خاک افتادن در پى هم، مرا به کتاب خدا بخوانند حالى که کافرند و در انکار، و یا بیعت کرده اند و از بیعت دست بردار.