نهج البلاغه

نامه (3) نهج البلاغه/ نامه به شريح بن حارث قاضي

رُوِيَ أَنَّ شُرَيْحَ بْنَ الْحَارِثِ قَاضِيَ أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ عليه السلام اشْتَرَى عَلَى عَهْدِهِ دَاراً بِثَمَانِينَ دِينَاراً فَبَلَغَهُ ذَلِكَ فَاسْتَدْعَاهُ وَ قَالَ لَهُ بَلَغَنِي أَنَّكَ ابْتَعْتَ دَاراً بِثَمَانِينَ دِينَاراً وَ كَتَبْتَ كِتَاباً وَ أَشْهَدْتَ فِيهِ

 

نامه (3)

و من كتاب له عليه السلام كتبه لشريح بن الحارث قاضيه

رُوِيَ أَنَّ شُرَيْحَ بْنَ الْحَارِثِ قَاضِيَ أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ عليه السلام اشْتَرَى عَلَى عَهْدِهِ دَاراً بِثَمَانِينَ دِينَاراً فَبَلَغَهُ ذَلِكَ فَاسْتَدْعَاهُ وَ قَالَ لَهُ بَلَغَنِي أَنَّكَ ابْتَعْتَ دَاراً بِثَمَانِينَ دِينَاراً وَ كَتَبْتَ كِتَاباً وَ أَشْهَدْتَ فِيهِ شُهُوداً فَقَالَ شُرَيْحٌ قَدْ كَانَ ذَلِكَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ قَالَ فَنَظَرَ إِلَيْهِ نَظَرَ مُغْضَبٍ ثُمَّ قَالَ لَهُ يَا شُرَيْحُ أَمَا إِنَّهُ سَيَأْتِيكَ مَنْ لَا يَنْظُرُ فِي كِتَابِكَ وَ لَا يَسْأَلُكَ عَنْ بَيِّنَتِكَ حَتَّى يُخْرِجَكَ مِنْهَا شَاخِصاً وَ يُسَلِّمَكَ إِلَى قَبْرِكَ خَالِصاً فَانْظُرْ يَا شُرَيْحُ لَا تَكُونُ ابْتَعْتَ هَذِهِ الدَّارَ مِنْ غَيْرِ مَالِكَ أَوْ نَقَدْتَ الثَّمَنَ مِنْ غَيْرِ حَلَالِكَ فَإِذًا أَنْتَ قَدْ خَسِرْتَ دَارَ الدُّنْيَا وَ دَارَ الْآخِرَةِ أَمَا إِنَّكَ لَوْ كُنْتَ أَتَيْتَنِي عِنْدَ شِرَائِكَ مَا اشْتَرَيْتَ لَكَتَبْتُ لَكَ كِتَاباً عَلَى هَذِهِ النُّسْخَةِ فَلَمْ تَرْغَبْ فِي شِرَاءِ هَذِهِ الدَّارِ بِدِرْهَمٍ فَمَا فَوقَهُ وَ النُّسْخَةُ هَذِهِ هَذَا مَا اشْتَرَى عَبْدٌ ذَلِيلٌ مِنْ مَيِّتٍ قَدْ أُزْعِجَ لِلرَّحِيلِ اشْتَرَى مِنْهُ‏ دَاراً مِنْ دَارِ الْغُرُورِ مِنْ جَانِبِ الْفَانِينَ وَ خِطَّةِ الْهَالِكِينَ وَ تَجْمَعُ هَذِهِ الدَّارَ حُدُودٌ أَرْبَعَةٌ الْحَدُّ الْأَوَّلُ يَنْتَهِي إِلَى دَوَاعِي الْآفَاتِ وَ الْحَدُّ الثَّانِي يَنْتَهِي إِلَى دَوَاعِي الْمُصِيبَاتِ وَ الْحَدُّ الثَّالِثُ يَنْتَهِي إِلَى الْهَوَى الْمُرْدِي وَ الْحَدُّ الرَّابِعُ يَنْتَهِي إِلَى الشَّيْطَانِ الْمُغْوِي وَ فِيهِ يُشْرَعُ بَابُ هَذِهِ الدَّارِ اشْتَرَى هَذَا الْمُغْتَرُّ بِالْأَمَلِ مِنْ هَذَا الْمُزْعَجِ بِالْأَجَلِ هَذِهِ الدَّارَ بِالْخُرُوجِ مِنْ عِزِّ الْقَنَاعَةِ وَ الدُّخُولِ فِي ذُلِّ الطَّلَبِ وَ الضَّرَاعَةِ فَمَا أَدْرَكَ هَذَا الْمُشْتَرِي فِيمَا اشْتَرَى مِنْ دَرَكٍ فَعَلَى مُبَلْبِلِ أَجْسَامِ الْمُلُوكِ وَ سَالِبِ نُفُوسِ الْجَبَابِرَةِ وَ مُزِيلِ مُلْكِ الْفَرَاعِنَةِ مِثْلِ كِسْرَى وَ قَيْصَرَ وَ تُبَّعٍ وَ حِمْيَرَ وَ مَنْ جَمَعَ الْمَالَ عَلَى الْمَالِ فَأَكْثَرَ وَ مَنْ بَنَى وَ شَيَّدَ وَ زَخْرَفَ وَ نَجَّدَ وَ ادَّخَرَ وَ اعْتَقَدَ وَ نَظَرَ بِزَعْمِهِ لِلْوَلَدِ إِشْخَاصُهُمْ جَمِيعاً إِلَى مَوْقِفِ الْعَرْضِ وَ الْحِسَابِ وَ مَوْضِعِ الثَّوَابِ وَ الْعِقَابِ إِذَا وَقَعَ الْأَمْرُ بِفَصْلِ الْقَضَاءِ وَ خَسِرَ هُنالِكَ الْمُبْطِلُونَ شَهِدَ عَلَى ذَلِكَ الْعَقْلُ إِذَا خَرَجَ مِنْ أَسْرِ الْهَوَى وَ سَلِمَ مِنْ عَلَائِقِ الدُّنْيَا

 نامه به شريح بن حارث قاضي

نظارت بر اموال كارگزاران

روايت است كه «شريح بن حارث»، قاضي امير مؤمنان – درود خدا بر او – در دوران خلافت آن حضرت خانه‏اي به «هشتاد دينار» خريد. اين خبر به گوش امام رسيد، او را خواسته به وي فرمود: به من گزارش داده‏اند كه خانه‏اي به هشتاد دينار خريده‏اي، و براي آن سندي تنظيم كرده و گواهاني گرفته‏اي.

شريح در پاسخ گفت: آري، چنين است اي امير مؤمنان. امام خشماگين به او نگريست و فرمود: اي شريح، بزودي فرشته مرگ به سراغت آيد، و قباله خانه‏ات را ننگرد و از گواهانت نپرسد تا تو را از آن خانه، ناباورانه بيرون اندازد و تهيدست و تنها تحويل گورت دهد. اي شريح، مباد كه اين خانه را از مال ديگران فراچنگ آورده باشي، يا پول آن از غير حلال فراهم آمده باشد، كه دنيا و آخرت خويش را تباه كرده‏اي. اگر آنگاه كه آهنگ خريد خانه را داشتي نزدم مي‏آمدي، سندي براي تو مي‏نوشتم كه هرگز ميل خريد اين خانه را به يك درهم يا بيشتر نمي‏كردي. و سند چنين است: خريدار اين خانه، بنده ذليلي است و فروشنده آن بنده ديگري در آستانه مرگ.

او خانه‏اي از فريب سراي دنيا را خريده كه بر جاي مانده از گذشتگان و سرزمين هلاك شدگان است، و حدود چهارگانه آن بدين شرح است: حدّ نخست: كمينگاه آفتها، دو ديگر: دروازه مصيبتها، سوم: پرتگاه هواي نفس تباه‏گر، و چهارم: مزرعه شيطان اغواگر كه ورودي خانه از همين جاست. اين فريب خورده آرزوها، اين خانه را از اين محكوم به مرگ به بهاي خروج از عزّتِ قناعت، و ورود در ذلّتِ سؤال و دريوزگي خريده است. و خريدار بايد سند اين خانه را از دست فرشته مرگ دريافت كند كه‏ پادشاهان و جبّاران زمين و فرعونها را به زير خاك كشيده و نابود كرده است چون «كسري» و «قيصر» و «تُبَّع» و «حِميَر». و آنها كه مال اندوزند و كاخ بر افرازند و آن را بيارايند و نقش و نگار آفرينند و چنين پندارند كه براي فرزند مي‏گذارند، بايد حساب همه را در پيشگاه عدل الهي، آنجا كه ثواب و عقوبت هركس به امضا رسد، باز پس دهند.

چنين است آنگاه كه فرمان قطعي محاكمه آنان صادر شود: «و آنجاست كه باطل گرايان زيان برند». و شاهد اين سند فرخنده، عقلِ آزاد از زنجيرِ هوس و دلبستگيهاي پست دنياست.

asr-entezar.ir

0/5 (0 نظر)
همچنین بخوانید:  حكمت 96/ روش مناجات كردن

علی اکبر

سیراف بعنوان مجله خبری و تفریحی فارسی زبانان از سال 96 فعالیت خود را آغاز کرده است، تمام تلاشم انتشار محتوای سالم و منحصر بفرد مورد نیاز کاربران ایرانی با رعایت قوانین جمهوری اسلامی ایران می باشد،

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا